Voor altijd jong (en ondeugend)

Poëzie in een COPD-pufje

Vrijdag 7 oktober mocht ik een workshop geven aan bijna 50 ouderen tegelijk! De ouderen die niet zo veel de deur uit gaan, waren uitgenodigd op de Dag van de Ouderen in Bleiswijk, Lansingerland. En ik kreeg de opdracht om met ze te gaan dichten. Spannend! Want terwijl ik meestal samen met een groepje deelnemers aan een eenvoudige tafel zit, stond ik die ochtend in een ruime zaal met beamer tot mijn beschikking en liep ik met een draadloze headset rond (die bij elke speaker in het plafond begon te piepen). Bijgestaan door een handvol fijne vrijwilligers schreven de mensen over een voorwerp dat ze bij zich hadden. Dat was voor sommige 80-plussers nog een hele opgave. Soms door het niet meer kunnen of willen herinneren, maar vaker door het niet begrijpen waarom je in hemelsnaam over een zakdoek, een huissleutel of een COPD-pufje zou schrijven! En hoe je daar dan een gedicht van kunt maken. Gelukkig was er genoeg tijd om verschillende trioletten voor te lezen. We spraken over wat een gedicht dan eigenlijk is. Zelf zagen ze alleen een paar losse regels onder elkaar, maar zo klonk het niet. Ik begon met een paar gedichten voorlezen, maar er waren er steeds meer die voorzichtig hun vinger op staken om hun gedicht te horen. Hoe mooi is het om een tipje van de sluier op te lichten in de wereld van hun eigen poëzie. En terwijl ze met of zonder rollator langs mijn laptop naar de lunch schuifelden, kreeg ik nog een paar warme reacties. Hoe gaaf is het om zo te mogen werken!

Cursus Creatief schrijven
Schrijf je weleens een verhaal of gedicht en vind je het leuk om daar verdieping of variatie in aan te brengen? Schrijf je dan in voor de cursus Creatief Schrijven en ontdek de poëtische kracht van je Eigen Wijze Woorden. In zes lessen krijg je verschillende inspiratiebronnen en technieken aangereikt en word je door de fasen van het creatieve proces geleid. Verschillende genres komen aan bod.
Geef je pen de ruimte en schrijf je snel in! Er zijn nog een paar plekken!

creatief-schrijven

Voor altijd jong
De afgelopen weken was de Kinderboekenweek met als thema “Opa’s en oma’s – Voor altijd jong”. Terwijl ik op de ene dag met een groep kwetsbare ouderen gedichten schreef, stond ik op andere dagen voor de klas in het basisonderwijs. In de groepen 7 en 8 (10-12 jaar) filosofeerden we met de kinderen over wanneer je nou eigenlijk oud bent. De meningen liepen uiteen van ‘boven de 18 ben je oud’ tot ‘mijn oma van 65 fietst nog elke dag en doet aan hardlopen – ze is niet oud’ en van alles daar tussen. Op de vraag of opa’s en oma’s ook weleens iets ondeugends of stiekems doen, kwamen er vele verhalen los. De kinderen schreven vervolgens een klein verhaaltje over iets wat ze zelf weleens stiekem doen. Er werd snoep uit trommels gepakt, met een zaklamp in bed gelezen en ‘s avonds laat op de tablet gespeeld, maar er werden ook koffers verwisseld en apps geïnstalleerd waarmee je ongemerkt de TV kon bedienen. Vervolgens bedachten de kinderen hoe ze net zoiets zouden kunnen doen als ze 80 zijn. Dat was nog best moeilijk, maar er kwamen verrassende verhalen.
Terwijl de kinderen zich inleefden in een 80-jarige, schreven de deelnemers van het Schrijfcafé in Blaak en Capelle een contactadvertentie om als opa of oma geadopteerd te worden. De adoptiekleinkinderen werden vreselijk verwend door oma’s die in bomen klommen en taartjes bakten, maar ook konden kinderen zonder dat er iemand op hun vingers zou kijken kennis maken met een échte stofzuiger en zélf de afwasmachine mogen inruimen! Wie wil er nou niet zo’n oma :0)

Op de radio!
Vorige week was ik uitgenodigd voor een opname bij Omroep Wetering t.b.v. een radioprogramma in Schiedam. Dankzij een persbericht van de Bibliotheek in de Korenbeurs over het Schrijfcafé waren ze Liesbeth en mij op het spoor gekomen. Liesbeth had al andere afspraken, waardoor ik de honneurs mocht waarnemen. Daarbij heb ik me wel een keer wat woorden door elkaar gehaald over het boek van Liesbeth: Afhaalmeisje (uitgegeven door De Arbeiderspers). Je kunt twee gesprekken met mij horen via Uitzending Gemist.

Schrijfcafé in De Slegte
Vanaf woensdag 2 november is het Schrijfcafé van Rotterdam Centrum verhuisd naar de spiksplinternieuwe winkel van De Slegte (Hoogstraat 141) op een steenworp afstand van station Blaak. Met aan de ene kant kasten vol boeken en aan de andere kant de Markthal duiken we onder in onze pen. Je vindt ons op de 1e etage. Combineer het snuffelen tussen de boeken met een kopje koffie-met-schrijfopdracht. Het is fijn als je van tevoren even laat weten of je komt.
Je bent ook welkom in Schiedam en Capelle aan den IJssel.

Lang Leve Kunst
Van kunstbeoefening word je blij, daar gaat het om! Het levende bewijs is er. Kijk naar al die ouderen die kunst beoefenen. En naar hun reacties. Die zijn zo overtuigend, dat niets in de weg zou mogen staan om met ouderen & kunstbeoefening aan de slag te gaan.
Met Stichting van Broek tot Boek hebben we meerdere keren een bijdrage gekregen van Lang Leve Kunst. Nu zijn er mooie filmpjes gemaakt van andere initiatieven en van de waarde van kunst voor ouderen.

Krasse Kunst
De vierdelige serie Krasse Kunst laat zien wat kunstbeoefening door ouderen oplevert. En ook waar de zwakke plekken zitten. Elke film duurt circa 6 minuten.

  1. kunst en contact (5 oktober 2016)
  2. kunst op recept (12 oktober 2016)
  3. kunst en geld (19 oktober 2016)
  4. kunst geeft kracht

In de films ziet u ouderen in actie en aan het woord. Hedy d’Ancona (oud-minister VWS), Frits de Lange (hoogleraar ethiek)Joris Slaets (hoogleraar ouderengeneeskunde) en Erik Scherder (hoogleraar klinische neuropsychologie) houden een overtuigend pleidooi, ieder vanuit haar/zijn eigen expertise, om vol in te zetten op kunstprojecten voor ouderen.

Posted in Uncategorized

In het bos (of waar dan ook)

20160807_152455

Na een ontspannen zomer is het nieuwe seizoen weer begonnen. Ik kijk ernaar uit om weer heel veel gedichten en verhalen met jong en oud te schrijven en nieuwe mogelijkheden te delen in het maken van persoonlijke boeken. Mijn voornemen voor dit (school)jaar is om vaker een kort blogbericht te delen over de workshops en de vertelde verhalen. Hou daarvoor ook Facebook in de gaten.

In de agenda is te zien waar ik de komende tijd te vinden ben. Doe je mee?

En kijk ook onder deze wc-bril :0)

20160811_144039In het bos

Niet de oranjerode vlierbessen die fel afsteken tegen het groen van klimop, spring-balsemien en Europese eik.
Niet het poëtische reisverslag van Nooteboom die een lelieblank hotel beschrijft, vastgemetseld in de hemel boven Casablanca.
Niet de grote dikke pad ’s avonds laat bij het toilet. We laten elkaar schrikken.
Niet de Mepal-beker verse muntthee met de geur van koffie en plastic.
Ook niet de talrijke regendruppels die als Antilliaanse drumband via de bomen op het tentdoek kletteren.
Of het verbogen stomerijhangertje met wc rol, het douchen met een muntje, de schrammen van het bramen plukken, de muggen en het zand.

Maar het samen buiten eten
en de eekhoorn
die tijdens ons late ontbijt
met een bruinrode kwast
de ochtend inkleurt.

© Carla Scheepe-Belksma
augustus 2016

Naar het gedicht ‘In het park’ van K. Schippers

 

Posted in Uncategorized

Woorden die op je tong smelten

Kent u Kortjakje nog? Ik ben er mee opgegroeid. Het is een liedje dat mijn hele kindertijd is meegegaan. Terwijl ik leerde lopen, naar school ging en eindexamen deed, bleef zij dagelijks ziek thuis. Behalve op zondag. Dan ging zij naar de kerk en kon ik buiten spelen, ging ik met mijn ouders naar een museum, maakte mijn huiswerk of dook met een surfplank het water op. De hoeveelheid variaties is enorm, zowel wat betreft de zondagen van mijn jeugd als de variaties van Mozart op Kortjakje die mijn vader op de vleugel speelde. Hij speelde ze midden in de week als ik in bed lag en op zondag tijdens de afwas. Kortjakje lijkt onsterfelijk.

Met dit verhaal begon in het voorjaar van 2016 mijn zoektocht naar kinderliedjes in Rotterdam Feijenoord. Ik gaf workshops in Bibliotheek Feijenoord en interviewde mensen in het Afrikaanderpark, Galerie Niffo en speeltuin Vreewijk. Het was een uiteenlopende groep mensen, niet alleen qua culturele wortels, maar ook qua leeftijd en plek in de maatschappij. Er waren jonge cliënten van Pameijer, deelnemers van de dagbesteding van Laurens, stagiairs van verschillende opleidingen en wijkbewoners die hun soms diep weggezakte herinneringen uit verre landen deelden met mij en met de groep. De verhalen die ze deelden en de liedjes die ze zongen vindt u terug in de speciale bundel. Een selectie daarvan zal op zaterdag 9 juli ten gehore worden gebracht als onderdeel van het Festival Proef! 2016. De toegang van het terrein is gratis, consumptiebonnen voor de hapjes kun je van nu al bij mij kopen en op een aantal andere plekken.

Ook in de verschillende bijeenkomsten van het Schrijfcafé is veel geschreven. Steeds meer mensen weten ons te vinden en sluiten zich aan om een ochtend ontspannen te schrijven in de bibliotheek van Rotterdam Blaak, Schiedam of Capelle aan den IJssel. Vlak voor de zomervakantie begint, hebben wij op woensdag 6 juli nog een laatste Schrijfcafé in de bieb bij Blaak (5e etage). Daarna gaan we met de bibliotheken evalueren en maken we plannen voor het najaar. Hou de agenda en Facebookpagina in de gaten!

Aan het begin van de zomervakantie heb ik nog twee workshops gepland:

20160624_104013-1

woensdag 13 juliStempels maken en ander geluk en gedruk. Stempels maken kan op heel veel verschillende manieren. In de afgelopen jaren heb ik er veel uitgewerkt en deze technieken wil ik graag met je delen. Ter ere van mijn verjaardag (op 14 juli) trakteer ik elke deelnemer op een cadeautje!

20160401_165402

woensdag 20 juli: Oud boek nieuw. In deze workshop gebruiken we oude boeken om nieuwe boeken te maken. Ready-made. Upcycling.

In vogelvlucht
Afgelopen maanden heb ik vele kortere en langere workshops en cursussen mogen geven. Hieronder een greep uit de foto’s:

20160506_114719Workshops gedichten schrijven op verschillende locaties voor ouderen en (licht) dementerenden van Aafje via Pluspunt Rotterdam. Ze vertelden en schreven over het koffie- of theekopje van hun moeder.

20160423_11324120160430_114536

De cursus Spelen met taal voor kinderen van 4-6 jaar in Delft via De Vak. We spraken o.a. over verzamelingen en maakten een museum met catalogus.

20160405_19125820160624_090921-1

Workshops ter ere van het 12,5 jarig bestaan van Kindercentrum Amalia in Spangen via SKVR Taaldrukwerkplaats. De kinderen schreven over hun talenten en maakten er een stempel bij.

IMG-20160428-WA0000 copy

Workshop boekjes maken op BSO De Toverfluit. De kinderen maakten een stempel van de eerste letter van hun naam, vouwden een boekje en maakten daar een (getekend) verhaal in.

20160415_14131820160415_113154

Workshop sjabloneren op het Actief College in Oud-Beijerland i.s.m. Sandra de Neef. In de lessen Nederlands hadden ze een korte zin, een woord of hun naam vertaald naar een ander alfabet. Hier sneden ze sjablonen van en bedrukten daarmee een T-shirt.

20160624_090415-1Affiche boekpresentatie Woordfabriek

De cursus Maak je eigen boek in de Woordfabriek in Bibliotheek Delfshaven via SKVR Taaldrukwerkplaats Op dinsdag 28 juni is de presentatie!

20160624_091018-120160624_091115-1-1Korte cursussen op de Nicolaasschool in Delfshaven via SKVR Taaldrukwerkplaats. N.a.v. een bezoek aan de haven schreef groep 6 een gedicht en maakten we Havenboeken. Kinderen uit groep 5 deden na schooltijd mee aan Bouw een boek en in groep 3 zijn we op dit moment bezig met het maken van een boek in de Woordfabriek.

20160523_10203820160616_102514-1

Workshops gedichten schrijven en boekbinden in de 3e klas van VS Vredehof. I.h.k.v. Rotterdam viert de Stad maakten ze etsen met Marianne E. Klapwijk. Ik begeleidde ze in het schrijven van een gedicht en het maken van een boek met een originele etsafdruk als kaft! De etsen zullen samen met de gedichten in de stad worden geëxposeerd.

20160513_141838 20160513_144639

Workshop knipgedichten in papier voor studenten van het Grafisch Lyceum Rotterdam i.s.m. Marieke de Hoop via Stichting van Broek tot Boek. Hieronder staat mijn eigen voorbeeld.

20160513_153841In de zomer zijn er nog enkele activiteiten gepland, maar vooral na de zomervakantie is er weer van alles te doen via Eigen Wijze Woorden. Ik wens je een fijne zomer!

Tot boeks!
Carla

20160406_130449-1

 

Posted in Uncategorized

Bruggen en andere plekken

Hoe komt het dat veel mensen die willen schrijven dat toch niet of weinig doen? Omdat er altijd redenen zijn om het niet te doen. Er staat nog afwas, je moet nog mailtjes beantwoorden, je hebt al te lang je moeder niet gebeld, … We zijn heel creatief in het bedenken van smoesjes. Heel menselijk hoor! En daarom vinden mensen het zo fijn om onder begeleiding te schrijven. Je krijgt een opdracht, hoeft de tijd niet in de gaten te houden en kan al je aandacht richten (loslaten dus) om te schrijven. Sinds een paar maanden hebben Liesbeth Mende en ik daarom Het Schrijfcafé. Twee uur lang schrijven met elke keer een verrassende opdracht. Voorlopig is onze creativiteit nog niet uitgeput in het bedenken van opdrachten! Je kunt nu al terecht op drie plekken: de Centrale Bibliotheek in Rotterdam (bij Blaak), de Bibliotheek in de Korenbeurs (Schiedam) en vanaf april ook in de Bibliotheek aan den IJssel in Capelle aan den IJssel. Tijdens één van de bijeenkomsten schreven we over bijzondere plekken.

Wat zijn bijzondere plekken? Zijn die in het bos of kan het ook in de stad zijn? Het zijn plekken met herinneringen, over wat je daar hebt beleefd, de toevalligheid van er elke dag of elke week langs komen op weg naar een speciaal persoon, de plek van de eerste kus, de plek waar je kind zijn eerste stapjes zetten, de plek waar je heen gaat als je even alleen wilt zijn, ook al is het er druk zoals op de markt. Het is de rust die je daar vindt. Iedereen heeft zo’n bijzondere plek, meestal zelfs meerdere. Wat is voor jou een fijne plek? Hoe voel je je daar? Wat zie je, hoor je, ruik je, proef je? Wat doe je daar?

verhalen in steen
gedichten in bloesemsneeuw
een plek om te ZIJN

Bijzondere plekken bieden een fijne ingang voor een gesprek en voor een gedicht of verhaal. Bij mij is bijvoorbeeld de Maaskade in Rotterdam, het stuk van de Maastunnel naar Tropicana zo’n plek, een langgerekte plek in dit geval. Eerst het stuk Parkkade en Willemskade, dan om de Veerhaven heen, over het Willemsplein, onder de Erasmusbrug door en uiteindelijk over de Leuvenhavenbrug en beneden naar het fietspad langs de Maas. Het is de route die ik afgelopen donderdag ook fietste. Mijn dochter vertelde dat ze woensdag mensen bovenin de Erasmusbrug had gezien. Vanochtend zijn er ook een paar. Vanuit dit gesprek schreef ik:

 

De Erasmusbrug wordt versierd

Het is donderdagochtend
Laag water in de Maas
Een aantal mensen werkt hoog in de lucht
Ze hangen rode vlaggetjes op
Rode seinen in Morsetaal
De tekst nog onbekend
Volgens mijn kind is de Erasmusbrug
dus twintig jaar getrouwd
Het is donderdagochtend
Een brug over de Maas
Een verbintenis tussen Noord en Zuid

En weet je wat ik ook een mooie plek vind? De nieuwe Papierwerkplaats van Marieke de Hoop! En kijk voor een update over leuke plekken in de agenda!

 

Posted in Uncategorized

Het Schrijfcafé en een band opbouwen

Als je dingen met mensen samen doet, bouw je een band met elkaar op. Dat geldt ook voor plekken. Iedereen heeft herinneringen aan speciale plekken. Dat is dan ook het thema van deze maand in het Schrijfcafé. En dat heeft alles te maken met de nieuwe plekken waar we het Schrijfcafé aanbieden!

Woensdag 3 februari waren Liesbeth Mende en ik voor het laatst met ons groepje in Café Donner. In juli 2015 zijn we hier gestart met het Schrijfcafé. Het was een fijne plek. Het werd drukker in het café (wat natuurlijk goed nieuws is voor het café), maar onze groep groeide ook en ze wilden toch echt elkaars schrijfsels horen. We liepen tegen een grens aan van elkaar kunnen verstaan zonder de andere gasten teveel te storen. We besloten om te verhuizen en namen afscheid van deze plek. In maart starten we in de Centrale Bibliotheek Rotterdam (Blaak)! En we starten 17 februari in de Bibliotheek in de Korenbuers in Schiedam! En in april gaan we ook naar de Bibliotheek in aan den IJssel in Capelle aan den IJssel!

IMG-20160114-WA0017

Als afscheid van Café Donner een gedicht:

Dag

Kopjes rinkelen.
Een plastic zakje kraakt.
In een concert van stemmen
worden woorden ontrafeld.
Er groeien parelsnoeren
van herinnering.

In staccato en glissando
ontstaat een ritme
in schrijvende pennen
onder jasjes en truien met etiket.

Kopjes rinkelen.
Een rilling loopt over mijn rug.
In de geur van versgemalen koffie
spiegelt een glad tafelblad
een glimlach
om archiefdozen en toiletpapier.

© Carla Scheepe-Belksma

Tot kijk aan één van de schrijftafels!

Posted in Uncategorized

Schrijf jij nog met een vúlpen?!

Het overkwam me vorige week. Ik was in gesprek en maakte een paar aantekeningen. Mijn gesprekspartner keek met grote ogen naar mijn hand. “Schrijf jij nog met een vúlpen?!” Ja dus. Eigenlijk is het vreemd dat mensen daar vreemd van opkijken.
Er zijn verschillende onderzoeken over schrijven met de hand versus typen op een toetsenbord. Sommigen noemen het onzin en vreselijk ouderwets, dat schrijven met de hand. Het gaat veel langzamer dan typen en het kost je twee jaar om het in de vingers te krijgen. Amerikaanse kinderen (en binnenkort ook Finse kinderen) leren het lopend schrift, het aan elkaar schrijven, niet meer. Blokletters (nog) wel.
Er zijn ook onderzoeken waarin nog wél de waarde van het handschrijven wordt erkend. Het heeft wél zin, zeggen deze onderzoeken. Er gebeurt meer met je dan alleen het aanleren van woorden. Het komt in je lijf. En je neemt informatie anders op. Je kunt tenslotte niet snel genoeg schrijven om de spreker bij te houden, waardoor je bij het maken van aantekeningen al meteen een schifting maakt in wat belangrijk is en wat minder belangrijk is. Veel (jonge) mensen kunnen snel typen en daarmee de spreker bijhouden. Ze noteren dan meestal letterlijk wat er gezegd wordt, maar denken er nog niet over na. Door bij het maken van aantekeningen al te moeten kiezen in wat je noteert, verwerk je de informatie ook, waardoor het beter beklijft. Die notities met (vul)pen zijn dus zo gek nog niet.

Ik ben geen tegenstander van typen, maar ik schrijf dus ook nog met pen op papier. En dat gaat nog best snel (misschien wel sneller dan dat ik typ). En het liefst met een vulpen dus (met paarse of koningsblauwe inkt). Gewoon op papier, met of zonder lijntjes. Soms met wolkjes en verwijspijlen.

Of ik maak zoiets:

20151120_145856-1

Posted in Uncategorized

Optellen en aftellen!

Optellen: Welke workshops er op het Festival Vol Vakwerk komen. Heb je het programma al gezien en je ingeschreven? Niemand minder dan Bram Bakker komt een inspirerende lezing geven. Dat wil je toch niet missen? Als standhouder neem ik dan ook even pauze, want dat moet heel gaaf zijn.

Aftellen: Waarom aftellen? Het is optellen en aftrekken, zegt de juf. Klop ook! Maar nu gaan we aftellen, want over 10 dagen is het Festival!

Wat is Nederlands  toch een vreemde taal. Klopt ook. En daarom geef ik a.s. dinsdag een workshop Boekje Toekomst i.h.k.v. de Week van de Alfabetisering in Bibliotheek Feijenoord. Maar taal is ook feest en dat wordt op donderdag 10 september gevierd in De Nieuwe Banier tijdens het Taalfeest waar ik een workshop geef.

Kortom, een leuk vooruitzicht. En heb je Het Schrijfcafé gemist? Niet getreurd, op woensdag 7 oktober hebben Liesbeth en ik weer een tafel gereserveerd in Café Donner!

20150902_111216

Posted in Uncategorized

Zwoele gitaarklanken en nauwkeurig opgestoken kapsels

Schrijven is een feestje en dat was het eerste Schrijfcafé ook! Ondanks de hittegolf kwam er een leuke groep op de opening af. Twee mannen en zeven vrouwen, oud-cursisten en nieuwe mensen, vaste klanten van Café Donner, lezers en schrijvers, een student en zijn moeder, jonger en ouder.

Onder het genot van een lekkere kop koffie of thee schreven ze via de aangeboden stappen een triolet (gedicht) en prozatekst vanuit het thema cadeautjes en feest. Het schrijven ging vlot en de sfeer was gemoedelijk. Er ontstond een staccatotriolet over een horloge dat niet tikt en een zwoel gedicht over vingers die over snaren strijken. Iemand schreef over een feest met onbekenden en chocoladetaart, een ander over moederdag op de bank en we kregen een gedicht opgediend over een Italiaan in Hendrik-Ido-Ambacht.

We schreven verhalen over feestjes met nauwkeurig opgestoken kapsels en wilde haren, zussen en tropische eilanden, onverwachte en liefdevolle speeches en reeds gekochte kaartjes met weerstand, verwachtingen en overwinning. Feestjes met een lach en een traan. Met het geroezemoes van het café op de achtergrond en de warme klanken van de vleugel in de boekwinkel las iedereen zijn of haar verhaal voor. De woorden werden omarmd.

De enthousiaste reacties geven Liesbeth Mende en mij een extra boost om op
2 september onze slinger weer op te hangen in Café Donner voor het volgende Schrijfcafé. We zien je graag!

20150701_101455_001

Posted in Uncategorized

Beloven zorgt voor druk en mooie dingen

Affiche v1Vaak beloof je iets. En zo heb ik ook een paar dingen beloofd. In ieder geval om zoveel mogelijk mensen te laten weten dat er op 12 september een prachtig festival is! Kijk maar even op: Festival vol Vakwerk tussen de Bomen. Binnenkort volgt er meer info, ook op mijn website.

Maar ik beloofde nog meer de afgelopen tijd. Een belofte aan een hardwerkende groep cursisten creatief schrijven en ‘van-Broek-tot-Boekers’. En ook die belofte ga ik inlossen: op 1 juli a.s. is de feestelijke opening van Het Schrijfcafé. En niet op de minste plek: in hartje stad, op een inspirerende plek waar u zich gauw thuis voelt. Veel lezers zijn schrijvers en andersom. Wat is er mooier dan tussen prachtige boeken, in een ongedwongen sfeer en onder het genot van een heerlijke kop koffie uw eigen hersenspinsels op papier te zetten? Oftewel: Café Donner (ja, achterin de boekwinkel!)

Ik zie je graag!

 

 

Posted in Uncategorized